Pauselijke rijkdom in het Franse Avignon

Het Palais des Papes, of het Pauselijk Paleis, is een monument dat rechtstreeks uit de geschiedenisboeken lijkt te zijn gesprongen. Gelegen in het hart van het charmante Avignon, Frankrijk, betovert dit majestueuze bouwwerk bezoekers met zijn middeleeuwse grandeur en spirituele betekenis. Als een van de meest indrukwekkende architectonische juweeltjes van Europa, is het Palais des Papes een bestemming die geschiedenisliefhebbers, cultuurfanaten en reizigers van over de hele wereld aantrekt.

Dit paleis deed ooit dienst als het centrum van de katholieke wereld en is vandaag de dag een UNESCO-werelderfgoedsite. Of je nu geïnteresseerd bent in kunst en cultuur, religieuze geschiedenis of gewoon wilt genieten van de schoonheid van oude architectuur, het Palais des Papes biedt een onvergetelijke ervaring.

Het wordt allereerst het grootste gotische bouwwerk van Europa uit de Middeleeuwen genoemd. Met zijn 15.000 m² aan oppervlakte, twee binnenpleinen en twaalf torens is dit bouwproject op zijn zachtst gezegd een tijdrovende klus geweest die, in opdracht van de pausen zelf, in de 14e eeuw is volbracht.

Het paleis bestaat eigenlijk uit twee delen: het sobere, bijna vestingachtige Palais Vieux van paus Benedictus XII en het rijker versierde Palais Neuf dat zijn opvolger Clemens VI eraan vast liet bouwen. Bijzonder genoeg stond het hele complex er binnen zo’n dertig jaar. Voor middeleeuwse begrippen is dat razendsnel.

Van 1305 tot 1314 was het aan de Franse Paus Clemens V de eer om zich als eerste paus in Avignon te vestigen. Dit was echter een twijfelachtige eer; de periode 1309 – 1377 wordt namelijk getypeerd als de ‘Babylonische ballingschap der pausen’. Filips IV, de koning van Frankrijk destijds, wist de pausen met een Romeins kluitje het riet van Avignon in te sturen; volgens hem was Rome niet geschikt, waardoor de pausen geheel afhankelijk werden van de Franse koning.

In totaal resideerden er tussen 1309 en 1377 zeven pausen in Avignon, stuk voor stuk Fransen. Pas in 1377 keerde paus Gregorius XI terug naar Rome. Daarmee was het hoofdstuk overigens nog niet afgesloten: tijdens het Westers Schisma dat daarna uitbrak, zetelden er tot begin vijftiende eeuw nog twee tegenpausen in het paleis van Avignon.

De zeven pausen van Avignon op een rij:

• Clemens V (1305 – 1314)
• Johannes XXII (1316 – 1334)
• Benedictus XII (1334 – 1342)
• Clemens VI (1342 – 1352)
• Innocentius VI (1352 – 1362)
• Urbanus V (1362 – 1370)
• Gregorius XI (1370 – 1378)

De eerste twee pausen woonden overigens nog niet in het huidige paleis: de bouw daarvan begon pas in 1335, onder Benedictus XII.

Het paleis, dat letterlijk in het centrum van de stad ligt, heeft door de jaren heen al het nodige meegemaakt: tijdens de Franse Revolutie werd het geplunderd en ten tijde van Napoleon in de negentiende eeuw deed het dienst als kazerne en gevangenis. Helaas is door deze periode weinig van het interieur overgebleven. Desalniettemin is het Palais des Papes een prachtig paleis en geeft het een goede indruk van de rijkdom waarin de pausen destijds geleefd hebben.