Reistips

Reizen langs de glasfabrieken van het Zweedse Småland

Het Glasriket, ook wel 'the kingdom of crystal', is de streek Småland in het zuidoosten van Zweden, waar zo'n veertig glasfabriekjes geconcentreerd zijn. Je kunt de fabrieken het hele jaar door gratis binnenlopen en vanaf ongeveer €20 een workshop glasblazen boeken, onder meer bij Kosta Boda — opgericht in 1742 en daarmee de oudste glasfabriek van Zweden — en The Glass Factory.

Reizen langs de glasfabrieken van het Zweedse Småland

Met rode wangen haalt Malin Tehagen haar glaskunstwerk uit het vuur. Malin is een van de jonge kunstenaars die in de hot shop van The Glass Factory Zweden aan haar ontwerpen werkt. Ze legt haar eigen werk neer om bezoekers te leren glasblazen. Het ziet er heftig uit, en als je zelf aan de slag gaat, merk je dat dat inderdaad het geval is. Met ruim 1100 graden Celsius zijn de ovens ondragelijk heet en het blazen van een simpele kerstbal vergt veel handelingen en precisie. Blaas je iets te hard, dan klapt je glasbubbel ineen als een kaugombel.

De regio Småland in het zuidoosten van Zweden doet bij veel mensen waarschijnlijk één bel rinkelen: die van de ballenbak in Ikea. Maar dat het glasblazen hier begon, is niet raar. En de link met Ikea ook niet. Want Småland heeft van één product meer dan genoeg: hout. Zoveel dat er twee producten uit voort zijn gekomen waar de regio haar geld mee verdient. De ene zijn meubels van Ikea, dat hier zijn eerste winkel opende, het andere is dus glas.

Wat is het Glasriket in Zweden?

Glasriket, letterlijk ‘het glasrijk’, is de naam van het gebied in Småland waar de Zweedse glasindustrie zich concentreert. Het ligt in het zuidoosten van Zweden, grofweg tussen de steden Växjö en Kalmar. Je vindt er glasblazerijen, galeries en outlets op korte afstand van elkaar, verbonden door rustige wegen door de bossen. Een bezoek aan de glasfabrieken combineert daardoor goed met een roadtrip door het zuiden van het land.

Weetjes van Reisbijbel: “Rood glas is het duurst. In de rode kleurstoffen zit namelijk goud verwerkt. Het zand voor het glas wordt tegenwoordig geïmporteerd uit Nederland en België. Er zit namelijk minder ijzer in ons zand. IJzer maakt het glas groen in plaats van helder.”

Kingdom of crystal

Småland wordt door de hoge concentratie glasfabriekjes die de regio kent, zo’n veertig, ook wel the kingdom of crystal genoemd. Hiermee is het uniek in de wereld. Een van de grootste glasfabrieken van Zweden is Kosta Boda. Opgericht in 1742 in opdracht van de koning en daarmee de oudste van Zweden. De fabriek trekt jaarlijks ongeveer 800.000 bezoekers.

Tip van Reisbijbel: “De fabriek Kosta Boda is uitgegroeid tot een imperium in het bos: het Kosta Boda Art Hotel, een spa, kunstgalerie, outlet en dus de fabriek. Je kunt ook een rondleiding krijgen door het hotel, dat van kamer tot lobby tot hal versierd is met glaswerk van Zweedse kunstenaars. Totale waarde van de glaskunstwerken in het hotel? 50 Miljoen euro.”

Workshops in alle jaargetijden

Voor toeristen is er een groot voordeel bij het bezoeken van de fabrieken: het kan het hele jaar door. Als er een dik pak sneeuw ligt, is het in de glasfabriek immers lekker warm. Je kunt op voorhand een workshop glasblazen boeken bij verschillende fabrieken, waaronder Kosta Boda (www.kostaglascenter.se) en The Glass Factory (www.theglassfactory.se). Dat kan vanaf ongeveer €20,-. Glaswerken kopen kan ook in de vele galeries, winkels en outlets die vaak bij de fabrieken zitten. Een fabriek kun je altijd gratis binnenwandelen voor eenkijkje achter de schermen. Glasblazers en kunstenaars die er rondlopen vertellen je gepassioneerd over hun vak en werk zoals dat alleen in Zweden kan: open, hartelijk en laid back.

Kijk op https://www.glasriket.se/en voor meer informatie over de regio, de fabrieken en wat je kunt bezoeken en doen.

Hoe kom je in het Glasriket?

Het Glasriket bereik je het makkelijkst met de auto. Vanuit Nederland rijd je via Duitsland en Denemarken naar Zuid-Zweden, of je kort de rit in met een betaalbare overtocht naar Zweden per ferry. Eenmaal in de regio is eigen vervoer eigenlijk onmisbaar: de fabrieken liggen verspreid tussen de bossen en meren en het openbaar vervoer is er beperkt. Vlieg je liever? Dan zijn Växjö en Kalmar de dichtstbijzijnde plekken om een huurauto op te pikken.

Wat is de beste reistijd voor Småland?

Daarin ben je verrassend flexibel: de glasfabrieken zijn het hele jaar door open en juist in de winter is het er behaaglijk warm. In de zomer combineer je een workshop met zwemmen in een van de vele meren of een wandeling door de bossen van Småland. Check vooraf het klimaat van Zweden, dan weet je wat je per seizoen kan verwachten.

Meer van de streek zien? Volg dan ook eens het emigrantenpad door het Zweedse Småland, een route langs de plekken waar ooit duizenden Zweden hun reis naar Amerika begonnen.