Reizen langs de glasfabrieken van het Zweedse Småland

Reportages

Zweden, en dan bij uitstek de Kalmar- en Kronobergregio in de streek Småland, staat bekend om haar glaswerk. Iedere Zweed heeft wel een glaskunstwerk in zijn of haar bezit, maar buiten de landsgrens is dit vrij onbekend. En dat terwijl je de vele fabrieken en ateliers in deze regio kan bezoeken. 

tekst Sanne Helbers

    Met rode wangen haalt Malin Tehagen haar glaskunstwerk uit het vuur. Malin is een van de jonge kunstenaars die in de hot shop van The Glass Factory Zweden aan haar ontwerpen werkt. Ze legt haar eigen werk neer om bezoekers te leren glasblazen. Het ziet er heftig uit, en als je zelf aan de slag gaat, merk je dat dat inderdaad het geval is. Met ruim 1100 graden Celsius zijn de ovens ondragelijk heet en het blazen van een simpele kerstbal vergt veel handelingen en precisie. Blaas je iets te hard, dan klapt je glasbubbel ineen als een kaugombel.

    De regio Småland in het zuidoosten van Zweden doet bij veel mensen waarschijnlijk één bel rinkelen: die van de ballenbak in Ikea. Maar dat het glasblazen hier begon, is niet raar. En de link met Ikea ook niet. Want Småland heeft van één product meer dan genoeg: hout. Zoveel dat er twee producten uit voort zijn gekomen waar de regio haar geld mee verdient. De ene zijn meubels van Ikea, dat hier zijn eerste winkel opende, het andere is dus glas.

    Weetjes van Reisbijbel: “Rood glas is het duurst. In de rode kleurstoffen zit namelijk goud verwerkt. Het zand voor het glas wordt tegenwoordig geïmporteerd uit Nederland en België. Er zit namelijk minder ijzer in ons zand. IJzer maakt het glas groen in plaats van helder.”

    Kingdom of crystal

    Småland wordt door de hoge concentratie glasfabriekjes die de regio kent, zo'n veertig, ook wel the kingdom of crystal genoemd. Hiermee is het uniek in de wereld. Een van de grootste glasfabrieken van Zweden is Kosta Boda. Opgericht in 1742 in opdracht van de koning en daarmee de oudste van Zweden. De fabriek trekt jaarlijks ongeveer 800.000 bezoekers. 

    Tip van Reisbijbel: “De fabriek Kosta Boda is uitgegroeid tot een imperium in het bos: het Kosta Boda Art Hotel, een spa, kunstgalerie, outlet en dus de fabriek. Je kunt ook een rondleiding krijgen door het hotel, dat van kamer tot lobby tot hal versierd is met glaswerk van Zweedse kunstenaars. Totale waarde van de glaskunstwerken in het hotel? 50 Miljoen euro.”

    Aan één glas werken, van begin tot einde, zo’n vijftien personen. Je hebt zeker tien jaar ervaring nodig een goede glasblazer te worden en minimaal 25 jaar om meesterblazer te worden. De meesterblazer mag als enige de voet op de glazen zetten. De glasblazers werken samen met kunstenaars, en die 
    aanpak maakt the kingdom of crystal uniek. Zo is de glazen trofee van het Eurovisie Songfestival in de beroemde fabriek Kosta Boda gemaakt, net als de 3,5 ton zware kobaltblauwe glazen bar van het hotel. Een van de glaskunstenaars is Bertil Vallien. Hij maakt de ontwerpen en mallen, de vakmensen realiseren uiteindelijk zijn ideeën, zoals de glazen boot die hij eens voor een Amerikaanse klant mocht maken. Waarde: 1 miljoen dollar. 

    Workshops in alle jaargetijden

    Voor toeristen is er een groot voordeel bij het bezoeken van de fabrieken: het kan het hele jaar door. Als er een dik pak sneeuw ligt, is het in de glasfabriek immers lekker warm. Je kunt op voorhand een workshop glasblazen boeken bij verschillende fabrieken, waaronder Kosta Boda (www.kostaglascenter.se) en The Glass Factory (www.theglassfactory.se). Dat kan vanaf ongeveer €20,-. Glaswerken kopen kan ook in de vele galeries, winkels en outlets die vaak bij de fabrieken zitten. Een fabriek kun je altijd gratis binnenwandelen voor eenkijkje achter de schermen. Glasblazers en kunstenaars die er rondlopen vertellen je gepassioneerd over hun vak en werk zoals dat alleen in Zweden kan: open, hartelijk en laid back.

    Kijk op https://www.glasriket.se/en voor meer informatie over de regio, de fabrieken en wat je kunt bezoeken en doen.


    close

    Heeft de reistips jou geholpen? Deel hem dan met anderen!

    close

    Heeft de reistips jou geholpen? Deel hem dan met anderen!